بو گون مدرن هرمنوتیک باخیمیندان شعر، اؤیکو، رومان، بیر قطعه موسیقی، نوماییش، فیلم، نقاشی و. . . بیر متن دیرلر. متن سونسوز بیر دونیادیر، یاشامدیر: زامانسیز، مکانسیز، چئوره سیز و سینیرسیز. یوزلر، مینلر و میلیونلار اوخوجو، دینله ییجی وسئیرائدیجیلر سایی و یوزلر، مینلر و میلیونلار دؤنه اوخونوب، دینله نیب و گؤرونوب و یئنی دن باشا دوشولوب، یئنی آچیلاردان یوزوملانیب یازیلاسیدیر متن. متن بو گونکو آنلامدا بیر پازل دیر منجه. دوزومو و دوزه نی بیتمه ین بیر پازل.
آذربایجانین چاغداش یازیچی، تنقیدچی و شاعیرلریندن بیری ساییلان علی تبریزلی «علی پرندبال حسینآغااوغلو» 1308-جی ایلین تیر آیینین دؤردونده، آجیلی-شیرینلی اولایلار قوینو اولان تبریز شهرینین «منجّیم» محلّهسینده آنادان اولموشدور.
ابتدایی و اورتا تحصیلاتینی اوردا بیتیریب، بیر ایل آذربایجان دموکرات فرقهسی دؤنمینده تورکجه تحصیل آلمیشدیر. اون بئش یاشیندا تهرانا کؤچریلشدیریلمیشدیر. علی تبریزلی تهراندا غریب اولدوغو حالدا یورولماز چالیشقانلیقلا بیرگه درگی و کیتابلار اوخویوب، آنا دیلینه سئوگی و سایقی ایله گون کئچیریردی. او ایلک سئوداسینی شعرله عکس ائتدیریر و دؤنهلرله پهلوی رژیمینین زیندانلاریندا دوستاق اولور. او گنج ایکن، چئشیدلی ایشلرله مشغول اولور و نهایت «آتروپات» یایین ائوینی آچیر. اوردا، شاه اسماعیل ختایی یاشاییشی و شعرلری، ایکی جیلدده (بو کیتاب بیر رومان شکلینده و آشیق روایتی اساسیندا یازیلیب و شاه اسماعیل ختایینین بیر چوخ قوشما، غزل و دؤیوشلرینی عکس ائتدیریر. اونون عرب زنگی ایله دئییشمه و دؤیوشمهسی خصوصی ماراق دوغورور.)، دیل و ادبیات، آذربایجان کلاسیک ادبیاتیندان شعر مجموعهلری، فضولی دیوانی، اصلی- کرم، کوراوغلو داستانی، سلمان ممتازین شعرلری، واحیدین غزللری، خود آموز زبان ترکی آذربایجانی با ترجمهی فارسی، عزیز نسینین بیر نئچه حیکایهسی، غرللر (علی تبریزلینین غزللری) و ساوالان ایله بیرلیکده آذربایجان ترانهلری ایکی جیلیدده و داها بیر نئچه باشقا کیتابلار حاضیرلاییر و چاپ ائتدیریر. او اؤزونو بیر یازیچی، آراشدیریجی، تاریخچی و دیلچی کیمی تانیتدیریر و هر نهدن اوستون او «ایران تورکلری» دئییلن مانیفئستین تئوریسینی کیمی و ایراندا تورکچولوگون بانیسی کیمی تانینمیشدیر. تبریزلی علی، دیل و ادبیات کیتابیندا رحیمسیز بیر تنقیدچی کیمی دیلیمیزه خور باخانلاری، دیلیمیزی و تاریخیمیزی تحریف ائدنلری قامچیلاییر. بو کیتاب، دیلیمیزده تنقید قونوسوندا یازیلان ایلکینلردن ساییلا بیلر. اثرین دیلی سون درجه آخارلی، ساده و عموم دوشونندیر. تبریزلی علی، شعرلرینده ده اؤزللیکله غزللرینده چوخ ساده و آخارلی بیر دیلده، سیاسی و میللی موضوعلارا توخونور و بوتون میللت دوشمنلرینی تنقید آتشینه توتور. او، گنجلری، ساغچیلار و سولچولارین تلهلریندن چکیندیریر و ائله اونا گؤره ده دؤنهلرله شاه قولدورلارینین ایشکنجهسینه معروض قالمیشدیر. او، اؤتن چاغین سیخینتی و بوغونتو ایچینده، «آتروپات کیتاب ائوی»ینده آذربایجان دیل و ادبیاتینا عؤمرونون سونونا کیمی باشاردیغی قدر قوللوق ائتمیشدیر. (آتروپات یایین ائوی، تهراندا، پارک شهرین قاباغیندا قدیمکی «آژیر» قزئتینین قونشولوغوندا یئرلشمیشدیر)
علی تبریزلی 1376-جی ایلین بهمن آیینین اوناوچونده تهراندا ابدیته قووشموشدور و اؤز وصیتینه اساسن دوغما یوردو تبریز شهرینین «وادی رحمت» قبرستانینین عایلهوی مزارلاریندا تورپاغا تابشیریلمیشدیر. روحو شاد، یولو گئدرلی...
+ نوشته شده در 2009/10/5 ساعت 22:59 توسط یازارلار قروپو
|
قاجار تاریخینه عایید اولان،
سایین «امینه پاکروان»-نین یازدیغی «عباس ميرزا
و آذربايجان» کیتابی، جوانشیر موغانلینین گؤزل ترجومه سیله، پینار یایین ائوی
طرفیندن یایینلاندی. اثرده قاجار ولیعهدی عباس میرزانین حیاتی و وطن اوغردوندا
سارسیلماز مباریزه سی و هابئله آذربایجانچیلیق دوشونجه سی ایره لی سوردورولور.
ولیعهدین آجیناجاقلی اؤلومو، بوتون آذربایجان قهرمانلارینین آجی اؤلوملریله اوخشارلیغی، وطنداشلیق
طالعیمیزده ماراق دوغوراندیر.
کیتاب آذربایجان تورکجه سینین «اورتاق» دیل
دئییلن اساسی ایله چئوریلمیش و تورکجه میزین سئحیرلی گؤزللییی و اؤزللییینی
اورتایا قویموشدور. هابئله کیتاب چوخ کیفیتلی
و اورَیه یاتان بیر دورومدا
یاییملانمیشدیر. کیتابیین حاضیرلایانی سعید موغانلی و گرافیستی ایسه علی رضایی
جنابلاریدیر، کیتابا اوچ مین تومن دَیَر قویولموشدور.
کیتابا گؤره سایین چئویرمن «جوانشیر موغانلی»نین اؤزل باخیشیندان پارچالار اوخویورسونوز:
عزيز اوخوجو! آذربايجاندا فارس شووينيستلرينين
تورکلري سويسوزلاشديرما پلانلاري ایله، آذربايجان تاريخيني و گؤرکملي شخصيتلريني ايران
مرکزلي بير ياناشما ايله فارس کيمليگينه، فارس تاريخينه عايد ائتمهيه
چاليشيرلار. بوتون دؤولت ايمکانلاري دا
فارس ذهنييتي مرکزلي سيستئمين الينده اولدوغو اوچون بو ايشده باشاريلي اولموشلار.
آذربايجاندا اويانيشين و ميللي کيمليگين يوکسلديگي بير واختدا تاريخي گئرچکلرين
اولدوغو کيمي درک ائديلمهسينه جيدي احتيياج واردير. «عباس ميرزا
و آذربايجان» آدلي کيتابين بو احتياجي برطرف ائتمکده چوخ تأثيرلي
اولاجاغينا اينانيرام. ياخين تاريخيميزين بيلينمهسي باخيميندان کيتابدا گئرچکدن
گئنيش بيلگيلر وار. ايلک دفعه اولاراق 19ـجو عصرده آذربايجان
اوردوسونون قورولماسي و ايلک دفعه اولاراق دا قاجار شاهزادهسي عباسميرزانين
باشچيليغي ايله آذربايجان اوغروندا سيلاحلي ساواشين تفرعاتي
حاققيندا گئنيش بيلگي الده ائدهجکسينيز.
شاهزاده، شرقده
ايلک سياسي شخصيت اولاراق سئکولار بير دؤولت قورماق ايستهميش، بو سببدن ده فارس
ميللييتچيليگي اعتيراضينا توش اولموشدور. بونا قارشيليق اولاراق عباسميرزا
آذربايجان مرکزلي دين پروژهسيني گليشديرمگي دوشونموشدور. بو ايستيقامتده
اؤزلليکله ده روسييا ايمپئراتورو پيوترون رئفورملاريندان دا تاثيرلنميش، اونون
ساققال اينقيلابيني آذربايجاندا گئرچکلشديرمک نييتينده بولونموشدور. بو ايشيني
ايلک اؤنجه آذربايجان اوردوسونون عسگرلري اوزرينده تطبيق
ائتميش، هر کسين آوروپاليلار کيمي ساققاليني قيرخماسينا امر ائتميشدي.
شاهزادهنين بو عملي دين خاديملرينين چوخ جيدي اعتيراضينا سبب اولموشدور. چونکو بعضی
دینچیلره گؤره ساققال قيرخماق ديني عادتـ عنعنهلره اويغون
گلميردي.
شاهزاده، قاجارييه
دؤولتينده و آذربايجان اوردوسوندا خيدمت ائدن فرانسانين
حربي موتخصيص و موهنديسلري واسيطهسي ايله 1789ـجو ايل بؤيوک فرانسا اينقيلابينين
مودئرن طلبلري ايله تانيش اولموش، دريندن تاثيرلنميشدير. بو سببدن ده هم پايتاختي
تبريزه کؤچورمک، هم تورک ديليني قاجار ايمپئراتورلوغونون رسمي دؤولت ديلي اولاراق
اعلان ائتمک، هم ده 19ـجو عصر شرطلرينه گؤره
سئکولار بير دؤولت قورماق ايستهميشدير.
بونون اوچون آذربايجانين حربي، مدني و ايقتيصادي حياتينين مودئرنلشمهسي
ايستيقامتينده بير چوخ رئفورملار گئرچکلشديرميشدير. آنجاق عباسميرزانين
ايصلاحاتلاريني دوردورماق اوچون دين خاديملرينين تلقيني ايله
آتاسي فتحعليشاه اونو آذربايجاندان اوزاقلاشديرماق زوروندا
قالميشدير. خوراساندا وفات ائدن عباس ميرزا سون نفسينده «آذربايجان، آذربايجان»ـ دئيه گؤزلريني يومموشدور.
کيتابدا 19ـجو عصر دونيانين بؤيوک دؤولتلرينين اورتا دوغو و مرکزي آسييا ايله باغلي پلانلاري، شاهزادهنين ديپلوماتيک و حربي مانئورالاري
حاققيندا هرطرفلي بيلگي واردير. بو
بيلگيلر 19ـجو عصرين بيرينجي ياريسيندا قاجارييه ده خيدمت ائدن
فرانسا، اينگيلتره، روسيا کيمي خاريجي دؤولتلرين تمثيلچيلرينين رسمي
مکتوبلاريندان و شخصي خاطيرهلريندن آلينميشدير. ان اؤنملي اولان دا بودور کي، او
زامانکي ساواشلار فارسلارين و روسلارين اويدوردوقلاري کيمي ايران ـ روسييا
آراسيندا دئييل، قاجارييهـ روسييا آراسيندا باش
وئرميشدير. بو ساواشين باش ايفاچيلاري ايسه
قاجارييهنين آذربايجان اوردوسو ايله روسييانين قافقاز اوردوسو
اولموشدور.
داها آيرينتيلي بيلگي اوچون کيتابي ديققتله
اوخوماق لازيمدير. ترجومه ده بلکه بوگونکو آليشيلميش آذربايجان تورکجهسيندن بير
آز فرقلي اوسلوبا راستلانا بيلرسينيز. بونلار شعورلو شکيلده ائديلميشدير.
کيتابدا درينلشديريلميش و اؤز کؤکو اوستونده دوغوب ـ دوغورا بيلهجک
آنا ديليميزين ايمکانلاريندان گئنيش شکيلده فايدالانماغا چاليشيلميشدير.
http://www.yashmaq.trk.ir
/*]]-->
+ نوشته شده در 2009/9/29 ساعت 3:19 توسط یازارلار قروپو
|
«یاشماق» آذربایجان یئنی ادبیات درگی سینین وبلاقی